Başbakan Erdoğan’ın Ukrayna Temasları

by burakpehlivan on 10/10/2012

Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, Ukrayna’ya birkaç hafta önce iki ülke ilişkileri açısından tarihi derecede önemli sayılabilecek üç günlük resmi bir ziyaret gerçekleştirdi. Gezinin hemen sonrasında Ukrayna’nın önde gelen İngilizce yayın organı Kyiv Post için geziyi ve sonuçlarını değerlendiren bir yazı kaleme almıştım. Bu yazımda ise hem geziyi hem de gezi sonrasında yaşanan gelişmeleri daha etraflıca değerlendirmeye çalışacağım.

visa cancellation1 Başbakan Erdoğan Ukrayna’ya GeliyorUkrayna ve Türkiye’nin ekonomik ve siyasi ilişkileri son birkaç yıldır altın çağını yaşıyor. Bu duruma ulaşılmasında açıkça belirtmek gerekir ki iki ülke liderliğinin doğru politikalarının büyük etkisi var. Geçtiğimiz iki yıl zarfında atılan adımlar sonucunda 1 Ağustos’tan itibaren vizesiz rejime geçildi, bayrak taşıyıcısı havayollarının uçuş ve uçtukları nokta sayılarında ciddi artışlar sağlandı ve Türkiye ile Ukrayna arasında Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi kuruldu. Tüm bunlar bu gezi öncesinde başarılmış kazanımlardı. Peki bu gezide neler oldu? Hangi konularda önümüzdeki dönemde ilerleme sağlanacağını bekleyebiliriz?

Ziyaretin Kiev bölümünde, Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan ve Ukrayna Cumhurbaşkanı Yanukoviç’in eşbaşkanlığında iki ülke arasındaki Stratejik İşbirliği Konsey toplantısının ikincisi Dışişleri, Ulaştırma, Milli Savunma, Enerji ve Ekonomi bakanlarının katılımlarıyla gerçekleştirilirken, daha sonra ise iki lider Ukrayna’nın Davos’u olarak nitelendirebileceğimiz Yalta European Strategy’in açılışını beraber yaptılar. Başbakan Erdoğan bu önemli forumun aynı zamanda şeref konuğuydu.

Görüşmeler öncesi işbirliği ve gelişme sağlana bilinecek alanları şu şekilde sıralamıştım:

  • -2011 yılında 6,5 milyar dolar olarak gerçekleşen karşılıklı ticaret hacminin 2015 yılına kadar 20 milyar $’a çıkarılması için yol haritasının oluşturulması ve bu çerçevede müzakereleri devam eden Serbest Ticaret Antlaşması’nın kısa sürede imzalanması,
  • -Enerji alanında işbirliği olanaklarının geliştirilmesi,
  • -Türk Havayolları’nın uçuş sayısının ve uçuş yaptığı nokta saysısının artırılması,
  • -Kiev’de bir Türk Kültür Merkezi’nin açılması, turizm alanında karşılıklı işbirliğinin artırılması.

7650 Başbakan Erdoğan Ukrayna’ya GeliyorYüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi kararları bu alanların hemen hemen hepsini kapsadı. Enerjide, Türkiye Cumhuriyeti ile Ukrayna arasında ekolojik kömür teknolojileri, doğalgaz depolama, boru hattı projeleri, hidrokarbon kaynakları arama konuları dahil olmak üzere diyaloğun devam ettirilmesi konsey kararları sonrasında iki lider tarafından açıklanırken, belki de en önemli gündem maddesi olan Serbest Ticaret Antlaşması’nın bu yıl sonuna kadar imzalanması için gerekenlerin yapılması karara bağlandı. Nitekim geçtiğimiz hafta, Ukrayna Başbakan Yardımcısı Tigipko bu antlaşmanın yıl sonuna kadar imzalanacağını bir kez daha teyit etti. Kültürel alanda ise karşılıklı olarak kültür ve dil merkezlerinin açılması için çalışma yürütülmesinin altı çizilidi. Bu çerçevede, Türk Dili’ni ve kültürünü tanıtmaya dönük Yunus Emre Kültür Merkezleri’nden birini Kiev’de açılması orta vadede mümkün gözüküyor.

Konsey toplantısında ele alınan bir başka konu ise turizm. Turizm, işbirliğinin en önemli alanlarından birini oluşturuyor. Geçen yıl Türkiye’ye 600 binden fazla Ukraynalı turist ziyarette bulundu. Türkiye, Ukraynalı turistler açısından bir numaralı turizm destinasyonu. Türk turistler için ise özellikle vizelerin kaldırılmasıyla daha cazip hale gelen Ukrayna’nın; gerekli tanıtımlar yapıldığı takdirde başta başkent Kiev, Batı Ukrayna’da Lvov ve güneyde Kırım gibi bölgeleri ilginç ve cazip turizm destinasyonları olacaktır. Ayrıca, Türkiye’nin Antalya deneyimi Kırım’da agresif bir tesisleşme hamlesi planlayan Ukrayna hükümeti için iyi bir örnek olabilir.Konsey kararları sonrasında geçtiğimiz günlerde Kültür ve Turizm bakanımız Ertuğrul Günay Ukrayna’ya bir ziyaret gerçekleştirdi. Bu ziyaret çok önemliydi zira, Ertuğrul Günay, Kırımlı ünlü yazar Cengiz Dağcı’nın cenaze törenine katılım dışında Ukrayna’ya bir ziyaret gerçekleştirememişti. Bakan Günay’ın, başta Yalta olmak üzere Kırım’da, Kiev’de, Jitomir ve Ukrayna’nın kültür başkenti diyebileceğimiz Lvov’da incelemelerde bulunması, hem kültürel hem de turizm alanında Konsey kararlarının bir anlamda içinin doldurulması açısından oldukça yararlı oldu.

Ukrayna ve Türkiye arasındaki ekonomik aktiviteleri kolaylaştırıp, artıracak ayrıca turizm potansiyelini canlandıracak bir başka konu ise ulaşım. Bu alanda ise en önemli konuları deniz ve hava taşımacılığını karşılıklı olarak geliştirmek oluşturuyor. Türk Havayolları’nın Ukrayna, Almanya, Rusya ve İtalya’dan sonra en büyük 4. destinasyonu Ukrayna’dır. Bugün Ukrayna’nın 6 ayrı şehrine İstanbul’daki Atatürk ve Sabiha Gökçen Havalimanları’ndan haftada 50 sefer yapılıyor. Bu rakamın kısa vadede 100’e çıkarılması artık bir hayal değil. 90’dan fazla ülkeye uçarak dünyanın en çok ülkesine uçan havayolu olma özelliğine sahip olan Türk Havayolları’nın Ukrayna’da uçuş ağını geliştirmesi her şeyden önce Ukraynalılar’ın ve Ukraynalı işadamlarının ticari ve turistik açıdan çok daha fazla seçeneğe ulaşmasını sağlayacatır. THY, Ukrayna’yı dünyanın farklı noktalarına bağlayan bir köprü görevi üstlenecektir. Kuşkusuz ulaştırma alanında yapılanlar Ukrayna ve Türkiye’nin ekonomik, siyasi ve kültürel ilişkilerine de olumlu manada etki edecektir. Bu gezide uçuş izinlerinin agresif oranda artırılması konusunda da önemli mesafe alındı. Ukrayna kısa vadede THY’nin, yurtdışındaki en büyük destinasyonu olacaktır.

Gerek Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi gerekse YES toplantısı çerçevesinde gerçekleşen ziyaret sonuçları itibarıyla son derece başarılıdır. Dışişleri Bakanı Davutoğlu’nun geçtiğimiz hafta, AGİT genel sekreteri ile birlikte Dünya’nın çeşitli coğrafyalarında görev yapan 150 Ukrayna Büyükelçisi’ne, Kiev’de Diplomasi Akademisi’nde konuşma yapması ve eğitim semineri vermesi ise iki ülke ilişkilerinin ulaştığı olgunluk seviyesinin ve birbirlerine verdikleri değerin en iyi göstergelerinden biri olmuştur.

Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi görüşmeleri esnasında bir Türk gazetecinin fotoğrafına yansıyan kareyi yorumlarken Konsey toplantısına katılan tek bayan katılımcının Başbakan Erdoğan ve Cumhurbaşkanı Yanukoviç arasında iletişimi sağlayan Ukraynalı diplomat Olga Çubrikova olmasını işaret etmesi ise belki de gezide eleştirilebilecek tek noktadır. Sanırım iki ülkenin yüksek eğitimli ve başarılı kadınları diplomaside de siyasette de daha üst seviyelere, daha çok sayıda gelmeyi hak ediyorlar.

Burak PEHLİVAN

Aşağıdaki butonları tıklayarak, yazıyı arkadaşlarınızla paylaşın!

Leave a Comment

Previous post:

Next post: