Ukrayna’daki Yabancı İşadamları Dernekleri Raporu, Burak Pehlivan

by burakpehlivan on 12/05/2015

tdu16

Ukrayna’da çok sayıda yabancı ülke işadamı derneği var, ancak bunlardan ikisi gerek üye sayıları ve nitelikleri, gerekse konumlanmalarıyla diğerlerinden ayrışıyorlar. Bunlar American Chamber of Commerce(ACC) ve European Business Association(EBA). Bu iki derneğin birine veya ikisine birden ülkede iş yapan çokuluslu firmalar, Ukrayna’nın büyük sermayeli firmaları, bu firmalarla iş yapmak isteyen özellikle hukuk, muhasebe, gümrük gibi alanlardaki şirketler üye oluyorlar. Bu dernekler bünyelerinde oluşturdukları, kendi çalışanlarının yanı sıra üye firmaların alanında uzman yöneticilerinin de görev yaptıkları sektörel komiteler aracılığıyla, Ukrayna devlet makamlarıyla sürekli ve güçlü ilişkiler yürütürken, üyelerinin ve genel olarak ise iş dünyasının ihtiyaç duyduğu yasaların çıkması, ülkede daha iş dostu bir ortamın oluşması ve genel yatırım ikliminin gelişmesi için çaba yürütüyorlar. Bu iki çatı derneğin yanı sıra ülkedeki Alman, İtalyan, Türk, Fransız, İngiliz, Leh ve diğer milletlerden işadamlarının kurmuş oldukları dernekler de var. Ancak Türk, İngiliz ve Alman işadamları dernekleri, yaptıkları organizasyonlarla diğer milletlerin işadamı derneklerinden birkaç adım önde yer alıyorlar.

EBA, The European Business Association, kuruluş amacı olarak AB kökenli firmaları bir çatı altında toparlamayı planlamış, ACC American Chamber of Commerce ise kurulduğunda Amerikan sermayeli firmalar için çatı örgüt olmuş. Buna karşılık bugün her iki dernek de, onlarca farklı ülkeden üyeleri kabul eder hale gelmişler. Ukrayna’da yabancı sermayeli şirketlerin genel olarak bu iki dernekte örgütlendiğini söyleyebiliriz

EBA

1999 yılında kuruldu ve bugün itibarıyla 1000’e yakın üyesi var. Ülkedeki en büyük yabancı sermaye örgütü. Kiev dışında, Dnipropetrovsk, Donetsk, Harkov, Lvov, Odesa ve Jitomir’de şubeleri var. AB’nin merkezi Brüksel’de temsilcilik ofisi faaliyet gösteriyor.

Nasıl Üye Olunuyor ve Üyelik Tipleri

Üyelik Tipi: İki tip üyelik var. Biri tam üyelik, ikincisi ise ikincil derecede üyelik . Tam üye olabilmek için, Avrupa Birliği’nde kurulmuş olmak, sahibinin AB vatandaşı olması ya da AB’de iş yapıyor olma şartlarından birinin olması gerekiyor. Bu koşullara sahip olmayan üyeler ise ikincil üyeler olarak adlandırılıyor.

Giriş Ücreti: 400 €. Üyelik aidatlarının firmaların yarattığı istihdama göre belirlemişler. 40 kişiden fazla kişi çalıştıran firmalar yılda 1000 €, 40 kişiden daha az çalıştıran firmalar ise, 700 €  ödüyorlar. Ancak kriz döneminde üyelik giriş ve aidatlarında belli esneklikler sağlandı.

Üye firmalar bir paket almaya hak kazanıyorlar. Bu pakette en ilgi çeken ürün manyetik indirim kartı. Firmanın en üst düzey yöneticisine bir adet verilen kart şehrin önemli restoranlarında %15 gibi yüksek indirimlere sahip.

İdari Yapılanma:

Yönetim Kurulu 16 kişiden oluşuyor. Derneğin maaşlı eleman sayısı ise 38. 22 sektör komitesi ve 3 çalışma grubu faaliyet gösteriyor. Başkanları Çek Cumhuriyeti vatandaşı, ülkenin en büyük ve prestijli aracı kurumu olan Dragon Capital’in sahibi Tomas Filia. Filia reformlara ilişkin görüş ve düşüncelerini en üst seviyelerde dile getirmekten çekinmeyen ve bu konulardaki eleştirilerini zaman zaman yazdığı makalelerle de ortaya koyan bir isim.

IMG_3276

ACC

The American Chamber of Commerce, 1992 yılında dönemin Amerikan Büyükelçisi’nin himayesinde Ukrayna’da faaliyetlerine başladı. Derneğin iki önceki başkanı Horge Jukovski’nin 1998 yılında başa geçmesi ile geniş kesimlere yayıldı. Jukovski 15 yılı bulan bir süre derneği seçilmiş değil atanmış bir başkan olarak yönetti, zira yönetim kurulu ve yönetim kurulu başkanı üyeler tarafından seçilirken, ACC başkanı ise atanıyor. Bugün 50’den fazla ülkeden 800 civarında üyeye sahip. İki başkan yardımcısından biri Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’nın Ukrayna direktörü Şevki Acuner, bir diğer başkan yardımcısı ise bir Türk dostu, Citibank Ukrayna’nın başkanı Steven Fisher.

ACC, ülkedeki en büyük 2. yabancı sermaye örgütü. Derneğin başındaki Amerikan ibaresini kullanmamaya özen gösteriyorlar ve derneğe kısaca Chamber diyorlar. Horge Jukovski’den sonra göreve gelen Bernard Casey’in Kırım ve başka konularda Rusya yanlısı bir tutum benimsediğinin anlaşılması ve hatta Casey’in görevden ayrıldıktan sonra Kyiv Post’da bu doğrultuda bir açık görüş kaleme alması ACC’de ve Ukrayna iş dünyası kamuoyunda büyük sıkıntıya yol açtı, 2014 yılının son ve 2015 yılının ilk aylarında dernek vekaleten yönetilirken, şimdiki başkan, İngiltere’deki Ukrain toplumunun da bir dönem başkanlığığına yapan Andy Hunder’in göreve gelmesiyle sular duruldu. Ancak yaşananlar derneğin yalnızca büyük sermayeli firmaların yönetimde yer aldığı, aslında pek de rekabetçi olmayan seçim sisteminin sorgulanmasına yol açtı. Daha demokratik, özellikle başkan seçimi gibi kritik kararlarda daha katılımcı bir yapının oluşması gerektiği konusunda görüş ve eleştiriler var.

Üye Olma

Her üye girişte 500 $’lık giriş aidatının ödüyor. Daha sonra firmaların büyüklüğüne göre değişen farklı üye aidatları var. Global anlamda 100’den fazla çalışanı olan firmalar yıllık 2.400 $, 20-99 arası çalışanı olan firmalar yıllık 1.500 $, 20’den az çalışanı olan firmalar yıllık 1.000 $, vakıflar 900 $, eğitim kurumları ise yıllık 550 $ üyelik aidatı ödüyolar. Bu rakamlarda da krize bağlı olarak belli esneklikler sağlandı.

Yönetim ve Personel

30 personel görev yapıyor. Yönetim Kurulu 16 kişiden oluşuyor. Sektörel ve uzmanlık olmak üzere 17 komite ve ayrıca çalışma grupları mevcut.

EBA ve ACC misyonları gereği yabancı sermayenin yönetim organlarıyla ilişkilerini düzenlemeye çalışan, vergi, gümrük, rekabet gibi alanlarda komisyon oluşturan ve karar alıcılar üzerinde lobi oluşturan dernekler.

tdu22

DWK DeutscherWirtshaftsklub-Alman Ekonomi Klubü Ukrayna

Almanya, Ukrayna’nın en büyük ikinci ticari partneri ve ülkedeki en büyük ikinci yabancı sermaye yatırımcısı. Ukrayna’da etnik kökeni Alman olan 33.000 Ukrayna vatandaşı yaşıyor. 500’ ü Büyükelçilikte kayıtlı olmak üzere ise, 1000 civarında Almanya vatandaşı ülkede iş yapmakta ya da çalışmakta. Ukrayna’da 1000 civarında Alman sermayeli şirket faaliyet gösteriyor.

Almanya, yaklaşık 7 milyar $’lık yabancı sermaye ile Kıbrıs Rum Kesimi’nden sonra, ülkeye en çok yabancı sermaye getiren ülke. Kıbrıs Rum Kesimi sermayesinin aslında Ukraynalı ve Rus işadamlarının dolaylı sermayesi olduğu gerçeğinden hareketle Almanya ülkedeki en büyük yabancı sermaye yatırımcısı. Tüm bunlara rağmen ülkedeki Alman sermayeli firmaların dernekleşme süreci oldukça geç gerçekleşti ve ancak 2010 yılı sonunda derneklerini kurdular.

Alman Ekonomi Klubü, Ukrayna’da iş yapan Alman işadamları ve işletmelerinin çatı kuruluşu. Üyeleriyle beraber ülkedeki Alman ekonomik, sosyal ve kültürel çıkarlarının gelişmesi için çaba gösteriyor. Üye firmalar için sosyal, kültürel organizasyonlar yapıyor, Alman sermayesi için ülkede lobi faaliyetleri yürütüyor. Doğal olarak EBA, ACC gibi kuruluşlar kadar etkin değil ama kendi içerisinde sürekli faaliyetlere imza atıyorlar.

2010 yılında yasalaşan derneğin en yüksek organı Genel Kurul. Genel Kurul iki yılda bir toplanıyor ve yönetim kurulu belirleniyor. Yönetim Kurulu 7 kişiden oluşuyor.

Bizim TUID Buluşmaları’nı andıran ancak daha çok konuşmacının aynı anda katıldığı, DWK Talk, “Alman Ekonomi Klubü Sohbetleri” adlı aylık, uzmanlık alanlarına göre farklılıklar gösteren toplantılar düzenliyorlar ve bu toplantılara çok üst düzey katılım sağlıyorlar. Ancak son bir iki yıldır faaliyetleri çok azaldı ve üye sayılarında ciddi düşme meydana geldi. Başkanları Hilmar Enke, Alman Enerji Devi E.On Ruhrgas’ın Ukrayna başkanlığı görevini de yürütüyor.

DWK olarak Alman-Beyaz Rus İşadamları Derneği, Alman-Rusya İşadamları Derneği, Ukrayna-Almanya İş Forumu, ACC, EBA, TUİD ve Gürcü-Alman İşadamları Derneği ile Almanya’daki bazı devlet destekli kuruluşlarla partnerlik anlaşmaları var. Dernek yönetimi gerek Almanya’daki işadamları kuruluşları ve devlet ajansları gerekse Ukrayna makamları nezdinde ciddi tanıtım faaliyetleri yürütmeye çalışıyor.

Giriş Koşulları:

Giriş Ücreti 100 €. Üç tip üyelik paketi var. Birincisi aylık yapılan ikramlı organizasyonlara bedava katılım hakkı veriyor, bu üyeliğin aylık bedeli 100 €. İkramsız üyelik bedeli aylık 50 €. Bir de şahsi üyelik seçeneği var, bu seçenekte ise yıllık 600 € değil, 500 € aidat talep ediliyor.

DWK’nın üyelerine vermeyi taahhüt ettiği hizmetler şunlar:

Üyelerine Verdiği Hizmetler:

  1.  Ülkeye yeni geldiniz ve hesap açmak istiyorsanız, derneğe başvurduğunuzda size gerekli yönlendirme yapılıyor.
  2.  İş açacaksınız ve Almanca bilen sekretere ihtiyaç duyuyorsunuz, size ücretsiz olarak kariyer havuzunu kullanma imkanı veriliyor.
  3.  Alman firmalarının iletişim bilgilerine ulaşma imkanı tanıyorlar
  4.  Aylık olarak düzenlenen Alman Ekonomi Klubü Sohbetleriyle hem değişik konular hakkında bilgilenme imkanınız oluyor hem de yeni kişi ve şirketlerle tanışma olanağına sahip oluyorsunuz.
  5.  Haftasonu gezinti yapmak, tenis oynamak, halısahada kozlarınızı paylaşmak istiyorsunuz ama bunu yapacağınız arkadaşlarınız yok. Sohbet modülü kullanılarak bu konuda işadamlarının birbirlerini tanımalarına aracılık ediliyorlar

tdu1

NBNU The Nordic Business Network Ukraine

NBNU, Ukrayna’da iş yapan İskandinav ülkeleri, Norveç, İsveç, Finlandiya, Danimarka ve bir başka Kuzey ülkesi İzlanda işadamları tarafından 13 Aralık 2010 yılında kurulmuştu. NBNU, henüz hukiki bir boyut kazanmamış durumdayken, 2013 yılından itibaren dağılma sürecine girdi. Bugün Norveç, İsveç gibi ülkelerin işadamları farklı klüplerin ya da ticaret odalarının çatısı altında bulunuyolar.

kyivpost-article

AIU İtalya Ukrayna İşadamları Derneği

Derneğin 100’e yakın üyesi, Kiev merkezin yanı sıra, Lvov, Odesa ve Roma’da temsilcilikleri var. İtalyan iş dünyası krizden çok etkilendi ve dernekte ciddi bir aidat toplayamama sıkıntısı oluştu. Son bir yıldır faaliyetlerini Alman işadamları derneğinin de yapmış olduğu gibi hemen hemen durdurmuş durumdalar.. TUİD çok iyi ilişkilerde bulunduğu bir başka dernek. Başkanları, iyi bir Türk dostu Giuseppe Laghezza Masci.

DSCN1087

Ukrayna Sanayi ve Ticaret Odası(TPPU)

Bu kurum aslında bizim Odalar ve Borsalar Birliği(TOBB)’a karşılık gelen bir kurum ancak Ukrayna’da, Türkiye ve İtalya’da olduğu gibi oda ve borsalara üyelik zorunlu olmadığı için üye sayısı oldukça az, 10 bin civarında. Yıllık üyelik ücreti olarak 7000 grivna yani yaklaşık 350 dolar alıyorlar. TUİD’in uzun yıllardır işbirliğinde bulunduğu farklı sektörlerde birlikte iş forumu düzenlediği TPPU ile önümüzdeki dönemde özellikle Ukrayna firmalarının Türkiye’ye ilgisi arttıkça daha fazla faaliyet düzenleyeceğiz.

International Chamber of Commerce(ICC)

Uluslararası Ticaret Odası(ICC), Paris merkezli bir kuruluş ve aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 127 ülkede faaliyet gösteriyor. ICC Ukrayna, 1998 yılında kurulmuş ve BDT coğrafyasında kurulan ICC’nin ilk milli komitesi olma özelliğine sahip. Siyasetten bağımsız olarak bulundukları ülkelerde iş dünyası için lobi faaliyetlerinde bulunuyorlar. Ukrayna’da 300’den fazla üyeleri var ve temsilcilikleri vasıtasıyla ülkenin bütün şehirlerinde faaliyet gösteriyorlar. Kuruluşun Uluslararası tahkim yetkisi bulunuyor. Zaman zaman farklı ülkelerin işadamı dernek ve odalarıyla ülkeler arası iş forumları düzenliyorlar. Bunun en son örneğini, Kiev’de Ukrayna ve Norveç başbakanlarının katılımıyla düzenledikleri Ukrayna Norveç İş Forumuyla gösterdiler. ICC ve TUİD arasında 2014 yılında bir işbirliği protokolü imzalandı.

US-Ukraine Business Council(USUBC)

1995 yılında, Amerikan firmalarının Ukrayna’daki yatırım ortamına ve fırsatlarına dikkatlerini çekmek, iki ülkenin ticari ve ekonomik ilişkilerini desteklemek için kurulmuş olan konsey, özellikle son bir yıldır etkinliklerini ve lobi faaliyetlerini artırmış durumda. USUBC,Ukrayna’nın ve Doğu Avrupa’nın en saygın İngilizce gazetelerinden biri olan Kyiv Post’ta, bir önceki ABD büyükelçisi John Teft için arka arkaya tam sayfa veda, Ukrayna cumhurbaşkanı Poroşenko için ise hoşgeldin ilanları vererek  dikkatleri üzerine çekmişti. Vaşington merkezli kuruluş, ACC’den farklı olarak Ukrayna’da değil, özellikle Amerika’da etkin. Başkanlığını aynı zamanda yatırım fonu SigmaBleyzer’ın da yöneticilerinden olan Morgan Williams yürütüyor. Sayıları 200’ü aşan üyeleri arasında, büyük Amerikan şirketlerinin yanı sıra, farklı ülkelerdeki Amerikan işadamları dernekleriyle dost ülkelerin işadamı dernekleri ve işadamı konseyleri de bulunuyor.

British Ukrainian Chamber of Commerce(BUCC)

BUCC, Doğu Avrupa’da kurulan en eski İngiliz işadamı derneklerinden biri. Başkanlığını, Amerikalı bir avukat, Londra merkezli bir avukatlık firmasında ortaklığı bulunan Bate C. Toms yapıyor. Hemen hemen her ay, networking organizasyonu düzenleyen BUCC, pahalı ve prestijli organizasyonlar yapmaktan çekinmeyen bir dernek. Networking ve lobicilik konusunda uzmanlar ve bu alanlara konsantreler. Zaman zaman ortak organizasyonlara imza attığımız bir kuruluş.

Uluslar arası Türk Ukrayna işadamları derneği(TUİD), elbette bir ACC, bir EBA değil ve AB, ABD gibi iki gücü arkasına almamış bir kurum. Buna karşılık, Ukrayna’daki Almanya, İtalya, Fransa gibi ülkelerin işadamları derneklerine göre çok daha güçlü, etkin ve dinamik bir dernek. TUID’in gelişim sürecinde kuşkusuz hem ACC ve EBA hem de İtalyan, İngiliz, Alman, Fransız vb. işadamları dernekleriyle de ilişkileri geliştirmeye önem verdik ve son 4 yılda bu derneklerle ortak organizasyonlara imza attık. Türk iş dünyasının son yıllarda tüm dünyadaki çıkışı, dinamizmi ve hareketliliği yadsınamaz ve Ukrayna’da bu durumun güzel ve başarılı bir örneği. TUID’in yalnız Türk firmaları açısından değil, yabancı sermayeli global firmaların üst düzey Türk yöneticileri, Türkiye ve Türkler ile iş yapan Ukraynalı firmalar açısından da bir çekim merkezi olmasında, danışalacak sağlam bir kaynak olarak görülmesinde, ülkedeki diğer yabancı işadamı dernekleriyle kurulan iyi ilişkilerin ve yapılan ortak organizasyonların önemli bir payı olmuştur.

Burak PEHLİVAN
TUİD Yönetim Kurulu Başkanvekili

Share on Facebook181Share on Google+0Share on LinkedIn25Tweet about this on TwitterPin on Pinterest0

Aşağıdaki butonları tıklayarak, yazıyı arkadaşlarınızla paylaşın!

Leave a Comment

Previous post:

Next post: