Ali Bulut, Konuk Yazar: Ukrayna’da Tarım Sektörünün Güncel Durumu, Yatırım İmkanları, Riskler ve Türk İşadamlarının Gözünden Tarıma Bakış

by burakpehlivan on 13/11/2013

tarım-üretim

Değerli okurlar,

Ukrayna’da tarım sektörünü, güncel piyasa durumunu, sorunlarını ve yeni yatırım imkanlarını ele alacağım ve ilerleyen günlerde www.tuid.org.ua ‘da yayımlanacak makalelerimin ilkinden merhaba diyorum.

Tarım ve yenilenebilir enerji, Ukrayna’nın son yıllarda öne çıkan yatırım yapılabilir iki ana sektörü. Tüm dünyadan yatırımcıların ilgi gösterdiği gibi Türk yatırımcılarında ülkeye ve sektöre ilgisi her geçen gün giderek artmakta.
Başta yağlı tohumlar olmak üzere buğday, arpa, mısır gibi temel gıda hammaddelerinin üretimi ve ihracatında her yıl dünya sıralamasının ilk sıralarında yer alan Ukrayna, bölgesinin tahıl ambarı olma yönünde hızla ilerliyor. Bu yılki tahıl rekoltesinin 56 milyon ton ve ihracatınında 30 milyon ton civarında olduğunu dikkate aldığımızda bu iddianın ne kadar doğru olduğu daha net bir şekilde ortaya çıkıyor.

Avrupa’da tarım potansiyeli en yüksek ülke olan Ukrayna’nın ekonomisinin içinde bulunduğu bu sancılı günlerde birçok sektörde yabancı yatırımcılar ülkeden çıkarken tarım sektöründe Avrupalı, Çinli, Rus, Amerikalı yatırımcılar yatırım yapmaya devam ediyorlar.

Avrupa ile olan coğrafi yakınlığı, kültür benzerliği, yetişmiş teknik elemanları, dünyanın artan gıda talebi, sektörde henüz arzu edilen verim rakamlarına ve teknolojik yapıya ulaşamamış oluşu, geniş verimli arazileri, uygun hava şartları ve lojistik avantajları gibi önemli detaylar ülkenin cazibesini arttırmakta. Devletin açıkladığı resmi rakamlara göre önümüzdeki yıllarda 90 milyon ton rekolte hedeflenirken tabiî ki ülkenin tüm bu avantajları dikkate alınıyor.

tarim43

Ukrayna’da tarım denince sadece tahıl ürünleri değil sebze ve meyve yetiştiriciliği ve ticaretide akla gelmelidir. Sebze ve meyve üretimi her geçen gün artmakta ve sektör önemli gelişmeler kaydetmektedir. Özellikle ülkenin güney bölgelerinde sebze üretimi yoğunlaşırken, seracılık hemen hemen ülkenin her bölgesinde yapılmakta, hava şartlarının daha ılıman olduğu güney bölgelerde seracılık daha da yoğunlaşmaktadır. Domates, biber, patlıcan, salatalık gibi temel sebzeler ile beraber elma, şeftali, armut, kiraz, vişne gibi meyve yetiştiren işletmelerin sayısı ve arazilerin miktarıda son birkaç yıldır hızla artmaktadır. Bu yıl Ukrayna genelinde toplamda 10 milyon ton sebze üretildiğini ve bu rakamın bir önceki yıla göre %20 civarında artışı ifade ettiğini göz önüne aldığımızda sektörün büyüklüğü ve potansiyeli daha net anlaşılacaktır.

Tüm bu parlak girişten sonra çok kısacada en önemli birkaç sorundan da bahsetmek istiyorum.

Ülkenin siyasi durumu yerli ve yabancı yatırımcılar için maalesef çok uzun süredir güven vermeyen en önemli konu olma özelliğini sürdürüyor. Bu durum tarım sektöründe de hem ülkenin önünü tıkıyor, olması gereken atılım yapılamıyor ve hem de yatırımcılar gerekli teknolojik ve altyapı yatırımlarını yapamıyorlar. Örneğin, 2010 yılında Rusya’daki afetlerden dolayı tarım sektöründe yaşanan sıkıntıların Ukrayna’da başta tahıl ürünleri ihracatına getirilen kısıtlamalar olmak üzere birçok sektörel konudaki olumsuz etkilerinin ana sebebi maalesef politik kararlardı. Geçtiğimiz günlerde önceden gerekli uyarı ve planlama yapılmadan biranda toprak kiralarında yapılan artış, arazilerin özelleştirilmesindeki belirsizlik, ülke siyasetinin belirsiz durumunun sektöre olumsuz yansımaları olarak öne çıkıyor.

Z684UGGtarim sskUzun dönemli kontraktların yerine getirilememesi, ön ödemeler, devlet garantisi, KDV iadelerindeki sıkıntılar, teşviklerin ödenmemesi, bankaların mevcut durumu, sigorta, finansal enstrümanların yaygın olmayışı vs gibi konular bir tabloda beraber resmedildiğinde yabancı yatırımcıların hem anlamakta ve hem de güvenmekte zorlandıkları bir pazar görüntüsü ortaya çıkmakta.

İlerleyen günlerde çok daha detaylı olarak farklı sebeplerinide bu makalelerde ele alacağımız bu ve benzeri konular Türk işadamlarının Ukrayna’da tarım sektöründe yatırım yapmadan önce bilmesi, üzerinde çalışması ve hareket planlarını hazırda bulundurmalarını gerektiren önemli konulardır.

Ülkeye dışarıdan bakılınca, tarım sektöründe kalem-kağıt üzerinde ortaya çıkan parlak rakamlar, yüksek kar marjları uygulamada maalesef gerçekleşmiyor.

İşte böyle zorlu ancak bir o kadarda potansiyeli yüksek Ukrayna’da tarım sektöründe faaliyet göstermek isteyen Türk yatırımcılara katkıda bulunmak, 18 yıllık BDT ülkeleri ve Ukrayna’daki 10 yıllık tarım sektöründeki tecrübelerimi sizlerle paylaşarak ilerleyen günlerde sektörel güncel gelişmelerin paralelinde burada yazacağım makalelerim ile gündemi değerlendirmeye çalışacağım.

Riski yüksek bir ülkede iş yapan bizlerin geçmişte para ile satın aldığımız tecrübelerin yeni yatırımcılarımıza ulaşması, bu makalelerin Türk iş dünyasına katkı sağlaması ve amacına ulaşabilmesi için sizlerin katkı, paylaşım, eleştiri ve yorumlarınız benim için çok değerlidir. Bu amaçla yapacağınız eleştiri ve katkılarınız için iletişim bilgilerim aşağıda yer almaktadır.

İlerleyen günlerde tekrar görüşmek dileği ile hepinize sağlıklı, mutlu günler dilerim.

Ali Bulut*
Herson / Ukrayna
İletişim adresim : bulut.ali@outlook.com

Bu makale,  Ukrayna’da tarım sektörünün önemli bir ismi olarak kabul edilen Ali Bulut’un Türk Ukrayna İşadamları Derneği için yazacağı yazıların  ilkidir. Yazarın onayıyla  ilk  kez bu blogda  yayımlanmıtşır.

*Ali Bulut Kimdir?
tarim-sektorunun-ukraynadaki-duayeni-tuid-herson-yeni-temsilcisiAli Bulut Ortadoğu Teknik Üniversitesi Maden Mühendisliği bölümünden mezun oldu. Üniversiteyi bitirdikten kısa bir sure sonra, Uzakdoğu’ya gitti ve birkaç yıl, Myanmar ve Tayland gibi, uzakdoğu ülkelerinde görev yaptı. Daha sonra kariyerine eski Sovyet ülkerinde devam etti . Bulut’un iş yaşamının tamamı yurtdışında geçti.

1995 yılında, Türkiye’nin önde gelen bir tekstil holdinginin Rusya’da önce Sibirya bölge müdürü olarak çalıştı daha  sonra ise Rusya temsilciliğinde görev aldı. 2002 yılından beri de, şu anda bulunduğu grubun Rusya ve Ukrayna temsilciliğini yürütüyor. Bu görev çerçevesinde başlangıçta Rusya’nın Rostov kentinde, daha sonra ise  Ukrayna’nın güneyindeki Herson kentinde  ikamet etti.  Temsilcilik görevi dışında, son yıllarda kendi ticari faaliyetlerini de yürütüyor. Buğday, arpa, mısır, ayçekirdeği, soya fasulyesi, kanola, bezelye ve benzeri ürünlerin üretimi ve ihracatını gerçekleştiriyor. Herson şehri on yıla yakın bir süredir ticari merkezi ve sürekli olarak burada yaşıyor. Ali Bulut, aynı zamanda Türk Ukrayna İşadamları Derneği Herson temsilciliği görevini de sürdürmektedir.

Share on Facebook62Share on Google+0Share on LinkedIn11Tweet about this on Twitter4Pin on Pinterest0

{ 1 comment… read it below or add one }

Ali Bulut November 14, 2013 at 12:23

Yazima bologunuzda yer ayirdiginiz icin tesekkur ederim.
Ukrayna ile is yapan, calisan, yasayanlar icin cok faydali bir basvuru, bilgi kaynagi olan siteniz okurlari icin umarim bu makalede faydali olur.

Reply

Leave a Comment

Previous post:

Next post: